جشن مردادگان
تاریخ ایران باستان, همیشه پر بوده از جشن و شادی و پایکوبی. در طول تاریخ, بیگانگان بارها و بارها به این کشور حمله کردند, کشتند و بردند و ویران کردند و شادی این مردم را به عزا تبدبل نمودند.
 

ولی این روحیه شاد و قوی ایرانیان بوده که توانستند این زخم های وارد شده را تحمل کنند, تاب بیاورند و پابرجا بمانند. در فرهنگ ایرانیان باستان , همیشه جشن و شادی وجود داشته و عزا و مصیبت و قمه زنی , جایگاهی در این فرهنگ نداشته است. زیرا ایرانیان, هر ماه, یک روز را به مناسبت هم نام شدن با ماه, جشن می گرفتند و شکر و سپاس خداوند را بخاطر نعمت ها و زیبایی های آن ماه بجا می آوردند که این خود باعث می شد بیماری و افسردگی در بین ایرانیان بندرت دیده شود و همه جا و همه کس مملو از انرژی مثبت باشد. امردادگان نیز یکی از این جشن هاست.

روز هفتم امرداد در گاهشمار ایران باستان و سوم مرداد در تقویم ایران کنونی, روز جشن امردادگان است.

دلیل این اختلاف زمان بر گزاری دیروز با امروز، تغییر سال شمار نیاکانمان در امروز است. زیرا در دوره باستان سال به دوازده ماه و هر ماه به سی روز تقسیم می شد. اما امروز شش ماه اول سال به سی و یک روز و پنج ماه بعدی به سی روز و ماه آخر سال به بیست و نه روز و اگر سال کبیسه باشد به سی روز تقسیم می گردد. به همین دلیل جشن امردادگان، نسبت به سال شمار کهن، چهار روز جلوتر، یعنی سوم امرداد ماه برگزار می شود که این روز منطبق با روز هفتم امرداد ماه، در دوران نیاکانمان است.

امرداد در فارسی, در اوستا, آمره تات و در پهلوی آمردات, به معنای جاودانگی و بی مرگی ست. امرداد در باورهای ایرانی, نگهبان و سرپرست گیاهان و رستنی ها در جهان خاکی بشمار می رود.این نام در اوستا بویژه در گات ها, صفتی است که برای زوال ناپزیری و پایندگی خداوند بکار می رود. این جشن سزاوار شادمانی و نشاط و بی مرگی، امروز به غلط تحت نام مردادگان، در بین مردم رایج است. زیرا مرداد به معنی نیستی و مرگ است اما وقتی که حرف الف در اول آن قرار می گیرد آن را نفی می کند و به بی مرگی و جاودانگی، تغییر معنی می دهد.

از جلوه های این ماه, طبیعت سبز, بی مرگی طبیعت, وفور نعمت, وفور میوه, فراوانی آب رودها، آبشارها و رودخانه ها, گل های بسیار زیبا با رنگهای شاد و فرحبخش و آسمانی صاف پر از ستاره می باشد.

این جشن متعلق به امشاسپند امرداد که مظهر جاودانگی و تندرستی و دیر زیستن است, می باشد و فرشته امشاسپندان, نماینده آبادی زمین و پاکی و نظافت است. ایرانیان این روز را جشن می گرفتند و خود را برای پیروی از فرشته مذکور آماده می ساختند.

در این روز, ایرانیان به کنار چشمه و باغ و مزارع می رفتند و پس از شادی و جشن, به پرستش و نیایش خداوند می پرداختند. درباره چگونگی اجرای مراسم اطلاعات چندانی در دست نیست اما ایرانیان امروزه با سرود و نیایش و سخنرانی درباره شناخت و نزدیک شدن به خداوند, جشن را برگزار میکنند.

میر محمد حسین زاده تولون : عکس مردگان

ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه در باره نگهبانی امشاسپند امرداد از گیاهان می گوید:

مرداد ماه که روز هفتم آن مرداد روز است و آن روز را به انگیزه ی پیش آمدن دو نام با هم جشن می گرفتند. معنای مرداد آن است که مرگ و نیستی نداشته باشد و مرداد فرشته ای است که به حفظ گیتی و اقامه ی غذاها و دوایی که اصل آن نبات است و مزید جوع و ضرر و امراض هستند، موکل است.

خیام در نوروز نامه می نویسد:

مرداد ماه یعنی خاک، داد خویش بداد از برها ومیو های پخته که در وی به کمال رسد و نیز هوا در وی مانند غبار خاک باشد و این ماه میانه تابستان بود و قسمت او از آفتاب، مر برج اسد را باشد.

و در این باره در زراتشت نامه چنین سروده شده است:

چو گفتار خردادش آمد به سر
همان گاه امرداد شد پیش تر

سخن گفت درباره رستنی
که زرتشت گوید ابا هر تنی

نباید به بیداد کردن تباه
به بیهوده بر کندن از جایگاه

کزو راحت مردم و چارپاست
تبه کردن او، نه راه خداست


میر محمد حسین زاده تولون